کارکرد اجرایی رشد کارکردهای اجرایی

#کارکرد_اجرایی

رشد کارکردهای اجرایی

ابتدا برای یادآوری دوباره به تعریف این کارکردها اشاره میکنم کارکرد های اجرایی توانایی های شناختی سطح بالاتر هستند که رفتار های هدف-مدار را کنترل و تنظیم می کنند.
کارکردهای اجرایی بر سایر مولفه های شناختی مانند توجه، برنامه ریزی، آغازگری و بازداری فرایند‌ها و اطلاعات، انعطاف پذیری شناختی و نظارت بر عملکردها و اقدامات چندگانه مبتنی هستند.

تعاریفی که در زمینه کنشهای اجرایی وجود دارد متعددند، اما بیشتر (و نه همه آنها) شامل عناصر و مؤلفه‌هایی از قبیل این مواردند: برنامه ریزی و هدفمندی، سازماندهی‌ رفتار در طول‌زمان، بازداری پاسخ، توجه و سیستم‌های حافظه‌ای که هدایتگر آنها هستند، حافظه کاری، فرایند های خود نظم جویی، خود کنترلی، خود نظارتی، انعطاف پذیری.

#کنش‌های_اجرایی به عملکرد مغز و بخصوص عملکرد لوب پیش پیشانی مغز وابسته اند و در برگیرنده مجموعه ای از فرایندها و فعالیتهای عالی مغز می باشند که به طور مستقل اما هماهنگ مسئولیت کنترل، نظم دهی و هدایتگری رفتار فرد را بر عهده دارند.

✅ مولفه های کارکرد های اجرایی
گویر و داوسون (Guare & Dawson)کارکرد های اجرایی را دارای مولفه های برنامه ریزی، سازماندهی، مدیریت زمان، حافظه کاری، فراشناخت و بازداری پاسخ می دانند.

به طور کلی، اکثر پژوهشگران پذیرفته اند که کارکردهای اجرایی، کارکردهای خود تنظیمی‌اند که توانایی کودک برای بازداری، خود تغییری، برنامه ریزی، سازماندهی، استفاده از حافظه کاری، حل مسأله و هدف گذاری برای انجام تکالیف و فعالیتها درسی را نشان می دهد.

استوس وبنسون (۱۹۸۶، به نقل از اسمیت و جانیدز، ۱۹۹۹)، کارکردهای اجرایی را در بردارنده:
۱. تمرکز توجه برروی اطلاعات مرتبط و بازداری اطلاعات نا مربوط (توجه و بازداری)
۲. فرایند برنامه ریزی کارهای اجرایی که نیازمند تغییر توجه و تمرکز بین تکالیف است (مدیریت تکلیف)
۳. برنامه ریزی توالی انجام تکالیف برای دست یابی به اهداف (برنامه ریزی)
۴. به روز رسانی و بررسی محتوای حافظه کاری جهت تعیین گام های بعدی در تکالیف زنجیره ای (بازبینی) و باز نمایی رمز ها در حافظه کاری (رمز گردانی) دانسته اند.

آنها معتقدند کارکرد های اجرایی شامل یکپارچه کردن درون دادهای حسی چند وجهی، ایجاد پاسخ های گوناگون، نگهداری مجموعه، رفتارهای هدفمند، انطباق با تغیرات محیطی، توانایی برنامه ریزی و ارزیابی خود می باشد (استوس و بنسون، به نقل از هاروی و همکاران، ۲۰۰۴).

کارکردهای اجرایی دارای مولفه های گوناگونی مثل خودگردانی، حافظه کاری، ادراک زمان، تصمیم گیری، برنامه ریزی، بازداری، هماهنگی و کنترل توالی اعمال هستند. کارکردهای اجرایی فرایندی است که عهده دار اعمال کنترل سطح بالاست و بخصوص برای حفظ اهداف ذهنی ویژه و به نتیجه رساندن آنها ضروری می باشد (پرنر و لنگ، ۱۹۹۹ بلبایوم و داوم، ۲۰۰۷). این کارکردها، مؤلفه‌های “سرد کارکردهای اجرایی نامیده می شوند، زیرا فرایندهای شناختی منطبق با آنها تمایلی به درگیر کردن برانگیختگی هیجانی نداشته و بیشتر به صورت “مکانیکی یا “منطقی می باشند.

از طرف دیگر، آن کارکردهای اجرایی که بیشتر “هیجانات ، “باورها و یا “خواسته ها را درگیر می کنند مثل تجربه تنبیه و پاداش، تنظیم رفتار اجتماعی فرد و انجام تصمیم گیری که مستلزم تفسیر شخصی و هیجانی است به عنوان مؤلفه های “گرم مورد توجه قرار می گیرند (گرافمن و لیتوان، ۱۹۹۹، به نقل از پیرزاده، ۱۳۸۷).

مدل توصیفی داوسون و گویر کارکردهای اجرایی را به دوازده طبقه تقسیم کرده اند که این مؤلفه ها عبارتند از: انعطافپذیری، رفتار مبتنی بر هدف، فراشناخت، سازماندهی، برنامه ریزی، تنظیم هیجانات، بازداری، تفکر اجتماعی، حفظ توجه، آغازگری،مدیریت زمان و حافظه کاری.

مشهدی(۱۳۹۰) به نقل نینگ (۲۰۰۶) برخی از مهم ترین مولفه های کارکرد های اجرایی را به شرح ذیل تعریف کرده است:
۱- بازداری پاسخ: توانایی بازداری پاسخ های جاری
۲- گوش به زنگ بودن: توانایی توجه پایدار
۳- حافظه کاری: توانایی نگهداشت اطلاعات مربوط در ذهن
۴- جابجایی تکلیف و مجموعه: تغییر یک پاس از طریق فعال سازی یک پاسخ دیگر
۵- برنامه ریزی: توانایی سازماندهی مجموعه ای از مراحل و شرایط برای حل یک مساله.

ادامه دارد

#آنوشا_نیکوبخت
دکترای تخصصی روانشناسی
درمانگر تخصصی RT-CHT
@psychomod

چقدر مفید بود؟

میانگین امتیاز: 0 / 5. تعداد رای ها: 0

پست های مرتبط

نتیجه‌ای پیدا نشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست