نقدی پیرامون علل عدم موفقیت توسعه کسب و کارهای دانش بنیان در ایران

*نقدی پیرامون علل عدم موفقیت توسعه کسب و کارهای دانش بنیان در ایران*
بنا به بندهای بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، تمرکز بر علم و فناوری یکی از ارکان اصلی توسعه و کلید اصلی مواجهه با سلطه غرب است. همچنین در سند چشم انداز کشور نیز تبدیل شدن به قطب دانش و فناوری در منطقه به عنوان یکی از چشم اندازهای کشور تبیین شده است. باتوجه به اسناد بالادستی کشور، در سال های اخیر، نهادهای مختلف دولتی اقداماتی در راستای توسعه مبتنی بر دانش و حمایت از کسب و کارهای مبتنی بر دانش داشته اند، با اینهمه فاصله بین دستاوردها و اهداف مورد انتظار فرسخ هاست!. در این نوشتار به برخی از علل عدم دستیابی به اهداف ( برگرفته از مصاحبه با مدیران بیش از ۴۰ کسب و کار دانش بنیان ) می پردازیم:
۱_عمده حمایت از کسب و کارها در قالب قطب های دانشگاهی صورت می پذیرد برای استقرار در بسیاری از قطب ها کسب و کار باید با همکاری یکی از اساتید همان دانشگاه تاسیس و مدیریت شود بدین ترتیب نیروهای نخبه دانشگاهی عملا نقش کارمند شرکت را ایفا خواهند کرد و دستاوردهای علمی و محصولات منتسب به شرکت و طبیعتا مدیران شرکتی خواهد بود که گاها نقش خاصی در فرآیندهای نواوری ندارد و صرفا شرکت با نام وی فعالیت مینماید فلذا بسیاری از دانشجویان که خود صاحب ایده هستند ترجیح میدهند با همکاری نیروهای هم سن و همفکر خود در قالب یک فضای کار باز مشارکتی کارکنند (چراکه تولید یک محصول یا تبدیل ایده به عمل نیازمند ساعت ها کار گروهی است که عملا برای یک استاد دو یا سه شغله چنین زمانی وجود ندارد) بدین ترتیب این گروه نخبگان نمیتوانند یا ترجیح میدهند از امتیازات استقرار برخوردار نباشند.
۲_ قطب ها و پارک های احداث شده زمینه فعالیت های بسیار متنوعی را شامل میشوند ،بنابراین خدمات مشاوره ای که توسط پارک ها ارایه میشود بسیار پراکنده است و بدلیل عدم تمرکز در چندشاخه، نیاز مشاوره ای کسب و کارهای مستقر را به صورت جامع تامین نمی کنند. همچنین در خدمات مشاوره ای عموما از افراد آکادمی استفاده میشود که فعالیت های اجرایی در زمینه های بازاریابی ،خدمات بیمه و…را نداشته اند و افرادی که در صنایع مهم همکاری دارند برای مشاوره انتخاب نمیشوند چراکه جذب چنین افرادی نیاز به صرف هزینه دارد فلذا جلسات مذکور به تکرار بحث های تئوری ختم میشود و در عمل برای صاحبان کسب و کار کاربردی نیست چنانکه مصاحبه شوندگان اعلام داشتند دیگر در جلسات مذکور شرکت نمیکنند چراکه کاربرد عملی یا حتی تناسب با قوانین کشور ندارد و بیشتر جمع بندی کتاب های بازاریابی است تا واقعیت های بازاریابی در ایران!!!
۳_ دامنه متنوع فعالیت های پارکها با ظرفیت های استان و شهر محل استقرار هماهنگ نیست. به عنوان مثال یک شهر که در حوزه صنایع پیشرو است پارک با هدف گذاری در حوزه هنر و صنایع دستی ایجاد کرده است!! پس کلیه بازارهای محلی که قدرت چانه زنی و ایجاد بازار اولیه حیاتی برای کسب و کارها در ان فراهم است را کسب و کارها از دست میدهد! و حتی از تصویر ذهنی ارزشمند منطقه ای هم استفاده نمیشود! لذا مشخص نیست با چه شناخت بازاری چنین قطبی با این حوزه فعالیت ایجاد شده است و چه RFp مورد تایید وزارتین مربوطه قرار گرفته است که اجازه فعالیت در این حوزه صادر شده!!!
۴_بخش عمده ای از حمایت های مالی دریافتی از وزارت به احداث شهرک ها و پارکهای بزرگ اختصاص یافته که هزینه های سرسام آور احداث زیرساختی دارند. درحالیکه شرکت های دانش بنیان عملا شرکت های کوچک هستند که بیش از فضاهای بزرگ به مشاوره تخصصی و حمایتی برای بازاریابی، فروش محصول ثبت ایده و… نیاز دارند بنابراین احداث شهرک های پرهزینه برای استقرار تعداد اندکی شرکت باتوجه به فشارهای اقتصادی کشور استراژی قابل تاملی است که بنظر میرساند عملا از هدف گذاری و درک اشتباه و الگو برداری غلط از انچه در سفر مدیران به کشورهای پیشگام دیده اند نشات یافته است.
۵_ شرکت های مبتنی بر دانش عملا متشکل از فارغ التحصیلانی هستند که در حوزه تخصص خاص خود پیشرو هستند بنابراین بزرگترین نیاز این دسته شناسایی بازار محصول و چانه زنی با نهادها سازمان ها یا بخش خصوصی برای فروش محصول رقابتی است. بزرگترین حمایتی که در کشورهایی مثل سنگاپور ، مالزی و حتی چین از شرکت های مستقر میشود کمک به ایجاد بازار برای محصول است. وقتی پارک ها با مدیریت دانشگاهی بجای مدیریت بازاریابان حرفه ای اداره میشوند فلذا در انتخاب استراتژی صحیح برای بازار فروش و کسب موافقت نهادها برای خرید محصول از شرکت های مستقر چندان موفق نیستند چراکه بازاریابی محصول یک تخصص است که طبیعتا از حدود توانایی های مدیران دانشگاهی که خود افراد علمی هستند خارج است و عملا چنین متخصصانی در کنار پارک ها حضور ندارند.
۶_ عدم آگاهی از بازارهای ناشناخته بدلیل عدم اطلاع از نیازهای سازمان ها و نهادها یکی دیگ

پست های مرتبط

نتیجه‌ای پیدا نشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست